अविष्कार साठी topic कसा निवडावा आणि तयारी कशी करावी
'आविष्कार' (Avishkar) संशोधन स्पर्धेसाठी योग्य विषय निवडणे आणि त्याची अचूक तयारी करणे हे या स्पर्धेत यश मिळवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. तुमच्या आजूबाजूला असणाऱ्या एखाद्या समस्येवर नवीन आणि सोपा उपाय शोधणारा विषय निवडणे हा या स्पर्धेचा मुख्य पाया आहे.
या
स्पर्धेची तयारी कशी करावी, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
१. विषय (Topic) कसा निवडावा?
विषय
निवडताना तो तुमच्या आवडीचा आणि समाजाला मदत करणारा असावा. खालील पायऱ्यांचा वापर
करून तुम्ही विषय निवडू शकता:
- स्पर्धेची श्रेणी (Category)
ओळखा: आविष्कार
स्पर्धा एकूण ६ वेगवेगळ्या विभागांमध्ये घेतली जाते. तुमच्या मुख्य
विषयानुसार योग्य विभाग निवडा:
- भाषा,
ललित कला आणि सामाजिक शास्त्रे (Humanities, Languages and Fine Arts).
- वाणिज्य,
व्यवस्थापन आणि कायदा (Commerce, Management and Law).
- मूलभूत विज्ञान
(Pure Sciences).
- कृषी आणि पशुसंवर्धन (Agriculture and Animal Husbandry).
- अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान (Engineering & Technology).
- वैद्यकशास्त्र आणि औषधनिर्माणशास्त्र (Medicine and Pharmacy).
- स्थानिक समस्या शोधा: तुमच्या
गावात, शहरात किंवा कॉलेजमध्ये लोकांना कोणत्या गोष्टीचा त्रास
होतोय ते पहा. (उदा. कचरा व्यवस्थापन,
वाहतूक कोंडी, किंवा
शेतीमधील समस्या).
- नवीन उपाय सुचवा: जुन्याच
उपायांवर काम करण्याऐवजी, तुम्ही त्या समस्येवर काय नवीन
आणि स्वस्त उपाय
शोधू शकता, याचा
विचार करा.
- शिक्षकांचे (Guide)
मार्गदर्शन घ्या: तुमच्या कॉलेजमधील शिक्षकांशी किंवा संशोधन समन्वयकांशी (ARC) तुमच्या
कल्पनेबद्दल चर्चा करा.
२.
स्पर्धेची तयारी कशी करावी?
विषय निश्चित झाल्यावर त्याची तयारी तीन मुख्य टप्प्यांत करावी लागते:
अ) गोषवारा (Synopsis / Abstract) तयार करणे
- तुमच्या प्रकल्पाची (Project)
थोडक्यात माहिती देणारा एक कागद
तयार करा.
- यामध्ये समस्येचे नाव,
तुमचा उपाय आणि त्याचे फायदे
स्पष्ट भाषेत लिहा.
- यात कोणत्याही प्रकारच्या चुका नसाव्यात.
ब) पोस्टर किंवा मॉडेल (Poster / Model) बनवणे
- पहिल्या फेरीत तुम्हाला पोस्टर
किंवा वर्किंग मॉडेल
द्वारे तुमचा प्रकल्प दाखवावा
लागतो.
- पोस्टरवर माहिती देताना खूप मोठे परिच्छेद लिहिण्याऐवजी तक्ते (Tables),
चित्रे आणि आकृत्यांचा वापर करा.
- तुमचे मॉडेल प्रत्यक्ष चालू करून दाखवता आले तर परीक्षकांवर त्याचा चांगला प्रभाव पडतो.
क) सादरीकरण (Presentation) आणि वक्तृत्व
- परीक्षकांसमोर बोलण्यासाठी केवळ ३
मिनिटे मिळतात. त्यामुळे कमीत कमी शब्दात महत्त्वाची माहिती
सांगण्याचा सराव करा.
- परीक्षकांच्या प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी तुमच्या
विषयाचा सखोल अभ्यास करा.
- बोलताना आत्मविश्वास ठेवा आणि सोप्या भाषेचा वापर करा.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा