आविष्कार (Avishkar Research Convention) ही महाराष्ट्रातील कॉलेज विद्यार्थ्यांसाठी आयोजित केली जाणारी एक राज्यस्तरीय संशोधन स्पर्धा (Research Competition) आहे. विद्यार्थ्यांमध्ये संशोधनाची आवड आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन वाढवणे हा या स्पर्धेचा मुख्य उद्देश आहे. ही स्पर्धा दरवर्षी महाराष्ट्राच्या राज्यपालांच्या मार्गदर्शनाखाली घेतली जाते.
२०२६ मधील या स्पर्धेची महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
स्पर्धेच्या ६ मुख्य कॅटेगरी (Categories)
विद्यार्थी आपल्या विषयानुसार खालीलपैकी कोणत्याही एका कॅटेगरीमध्ये भाग घेऊ शकतात:
- मानव्यविद्या,
भाषा आणि ललित कला (Humanities, Languages and Fine Arts)
- वाणिज्य,
व्यवस्थापन आणि कायदा (Commerce, Management and Law)
- शुद्ध विज्ञान
(Pure Sciences - Physics, Chemistry, Biology इ.)
- कृषी आणि पशुसंवर्धन
(Agriculture and Animal Husbandry)
- अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान (Engineering and Technology)
- वैद्यकीय आणि फार्मसी (Medicine and Pharmacy)
कोण भाग घेऊ शकतं? (Eligibility)
या
स्पर्धेत कॉलेजमध्ये नियमित शिकणारे (Full-time)
विद्यार्थीच भाग घेऊ शकतात:
- UG (पदवी
शिक्षण): २५ वर्षांच्या आतील विद्यार्थी.
- PG (पदव्युत्तर
शिक्षण): ३० वर्षांच्या आतील विद्यार्थी.
- Post-PG (M.Phil / Ph.D.): वयाची कोणतीही मर्यादा नाही.
स्पर्धेचे ४ महत्त्वाचे टप्पे (Stages)
हा
प्रकल्प थेट राज्य पातळीवर जात नाही,
तर तो वेगवेगळ्या टप्प्यांवरून निवडला
जातो:
- कॉलेज पातळी (Intra-College): पहिल्यांदा
तुमच्या स्वतःच्या कॉलेजमध्ये निवड फेरी होते.
- जिल्हा पातळी (Zonal
Level): कॉलेजमधून निवडलेले विद्यार्थी जिल्हा स्तरावर प्रकल्प
सादर करतात.
- विद्यापीठ पातळी (University
Level): जिल्ह्यातून पुढे आलेले विद्यार्थी विद्यापीठ स्तरावर
स्पर्धा करतात.
- राज्य पातळी (State Level): हा अंतिम टप्पा असतो, जिथे संपूर्ण महाराष्ट्रातील सर्वोत्तम प्रकल्प एकत्र येतात.
प्रकल्प कसा सादर करायचा? (Presentation Format)
- पोस्टर (Poster
Presentation): तुम्हाला १ मीटर x
१ मीटर आकाराच्या चार्टवर तुमचा
प्रकल्प सोप्या भाषेत मांडायचा असतो.
- मॉडेल (Working
Model): तुम्ही तुमच्या संकल्पनेचे छोटे मॉडेल (प्रतिकृती) देखील
बनवून दाखवू शकता.
- वेळ:
प्रकल्प समजावून सांगण्यासाठी ३
मिनिटांचा वेळ दिला जातो.
- टीम:
एका प्रकल्पासाठी जास्तीत जास्त
दोन विद्यार्थी एकत्र काम करू शकतात.
भाग घेण्याचे फायदे
- प्रमाणपत्र:
सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक
विद्यार्थ्याला राज्यपालांच्या कार्यालयाकडून प्रमाणपत्र मिळते.
- बक्षीस:
विद्यापीठ आणि राज्य पातळीवर
जिंकल्यास रोख रक्कम आणि मेडल मिळते.
